Stanley Greene’s Black Passport

‘Soms brand je je vleugels of brand je op’ staat onderaan de eerste pagina van het boek Black Passport van fotograaf Stanley Greene (New York, 1949) samengesteld door Teun van der Heijden. In het FOAM loopt tot 5 februari een tentoonstelling met de foto’s.

20120116-104020.jpg

Black Passport © Stanley Greene / NOOR

Volgens Stanley Greene zou je maximum acht jaar oorlogsfotograaf mogen zijn. Als je het langer doet, brand je op van binnenuit op of word je doodgeschoten. De prijs die je betaalt is groot. Je krijgt een post traumatisch stress syndroom en zoekt uitwegen in alcohol en drugs.

20120116-112604.jpg

Black Passport © Stanley Greene / NOOR

Black Passport begint positief met een jonge man die als au pair in ’86 met een Leica en twee muziekcassettes naar Parijs trekt waarna hij start als mode fotograaf.

Enkele jaren later wordt hij tijdens een reis naar Mauritanië door Tuaregs naar een vluchtelingen kamp genomen en gedwongen de lijken en de miserie te fotograferen.

20120116-113921.jpg

Foto Luc Janssens

De tentoonstelling is eenvoudig opgezet. Drie zalen met in elke zaal enkele foto’s aan de muur en een projector.
Het geprojecteerde beeld op de foto is een opname in het Witte Huis in Moskou tijdens de Russische institutionele crisis van 1993. Aleksandr Roetskoj onderhandelt aan de telefoon. Met deze foto won Stanley Greene, de derde prijs in ‘Mensen in het nieuws’ van de Worldpress Photo wedstrijd. Voor mij was het de eerste keer dat ik van Stanley Greene hoorde. Verbaasd vernam ik dat die foto met een Leica M meetzoeker camera genomen was.
Zelf was ik eind jaren 60 van een geërfde vooroorlogse Contax overgeschakeld op een moderne reflex. Het leek een goede beslissing. Nu viel een fotograaf met een ouderwetse Leica in de prijzen.
Waarom koos Greene de Leica als werktuig? De kleine Leica dwingt je (bijna) om van heel dichtbij te fotograferen. Zo stel je je kwetsbaar op met als resultaat dat je door je directe omgeving niet meer als een gevaar gezien wordt en men je aanwezigheid vergeet. Technisch is het toestel Spartaans en degelijk. No-nonsens, afstand, sluitertijd en diafragma zijn de enige instellingen. Vergelijk dit met het handboek dat bij een digitale reflex hoort en je begrijpt wie er het meest tijd heeft voor zijn omgeving.

20120116-123553.jpg

Black Passport © Stanley Greene / NOOR

Greene is mettertijd niet gevoelloos geworden. Poëtische polaroids tonen een gevoelig man die geniet van eenvoudige zaken en zijn relatie(s). Alleen zijn er steeds weer die oorlogen en hoewel hij weet dat het zijn relatie kapot maakt, vertrekt hij dwangmatig steeds weer.
Black Passport gaat over de gevolgen van oorlogsfotografie op Greene zelf en op zijn relaties.

Black Passport © Stanley Greene / NOOR

Greene verkiest analoog boven digitaal, zwart/wit boven kleur en is blij met de Getty Grant die hij in 2011 heeft ontvangen zodat hij voldoende budget heeft, een project over electronisch afval in zwart/wit op film te fotografen. (2)

20120116-124759.jpg

Foto Luc Janssens

Twee van de drie projectoren zijn klassieke diaprojectoren. Het gebruik van dia’s verwijst naar Greene’s analoge en no-nonsens voorkeur.
Beelden manipuleren is van alle foto-tijden. Een van Greene’s pro analoog argumenten is, dat digitaal zo eenvoudig te vervalsen is. Hij herinnert zich de Afghaanse luchten als grijs terwijl hij foto’s van collega’s ziet met goddelijke Afghaanse luchten. Volgens hem wordt er veel te veel ge-Photoshop-t en zaken toegevoegd of weggeveegd. (1)

20120116-130345.jpg

Black Passport © Stanley Greene / NOOR

Greene fotografeert ook digitaal met een Leica M9 en Nikon D3s. Hij begrijpt dat er deadlines zijn. Als er wat meer tijd is, verkiest hij analoog. Zwart/wit wil hij alleen nog analoog doen. (2)
Analoog werken heeft onder andere het voordeel dat je niet kan kijken of je foto gelukt is. Je moet scherp blijven. Het verbaast Greene dat er nog geen (goede) oorlogsfotografen gedood zijn omdat ze meer aandacht hadden voor het schermpje achterop hun camera dan voor hun omgeving (1)

20120116-143523.jpg

Black Passport © Stanley Greene / NOOR

Black Passport geeft een intrigerende kijk op oorlogsfotografie en op de leefwereld van Stanley Greene. De foto’s op zich lonen de moeite, maar de samenwerking met Teun van der Heijden heeft het boek en de tentoonstelling op een niveau hoger getild.

(1) Interview in Lens met Stanley Green naar aanleiding van Black Passport

(2) Interview in the British Journal of Photography naar aanleiding van Getty Images Grant

Advertenties

Over Flash

Mijn eerste foto's maakte ik nog voor ik een tiener was. Ondertussen is het een passie. Hoewel ik alle scheikundige processen van beeldvorming heb geleerd, ben ik nog steeds in de ban van de magie van analoge fotografie. Digitaal mag dan voordelen hebben, analoog is meer fun.
Dit bericht werd geplaatst in Cultuur en Tentoonstellingen en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Stanley Greene’s Black Passport

  1. de mon zegt:

    Bedankt Luc, interessant hoe een beroeps het dilemma analoog versus digitaal een voor mij overtuigende plaats geeft.

  2. Nil zegt:

    Die no-nonsense knop op de Leica, waar zit-ie nou weer? 😉

    Nee, alle gekheid terzijde, bedankt voor deze verademing en bredere visie op onze omgeving, Flashke. Of dat we willen of niet, we zijn de ‘switch’ generatie tussen analoog en digitaal met alle consequenties van dien, boeiend maar ook frustrerend, en het is goed, te weten hoe anderen die vraagtekens invullen…

    Nice one! 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s