World Press Photo 2013 met twee landgenoten bij de winnaars

Stephan Vanfleteren is winnaar in de categorie ‘Portretten’ en Frederik Buyckx kreeg een eervolle vermelding in de categorie “Dagelijks leven’. Het is een hele prestatie als je beelden uit meer dan 100.000 foto’s komen bovendrijven en deel uitmaken van de 160 die de wereld rond gaan op de World Press Photo. In Knokke-Heist kan je de tentoonstelling van 9 mei tot 9 juni bezoeken.

In Scharpoord, het cultureel centrum van Knokke-Heist speelt op de vernissage van de Belgische première een band. De band speelt goed, maar de vrolijke deuntjes passen niet bij de soms harde beelden die op de tentoonstelling hangen. Een tijdens de opening geprojecteerd beeld van Vanfleteren had ik nooit in deze reportage toegelaten als hij het niet gekaderd had. U bent gewaarschuwd.

Berlin Graffiti

Berlijn barst van de graffiti, gaande van prachtige muurschilderingen tot tags. Het meest gekende is de West Side Gallery, een 1300m lang beschilderd overblijfsel van de Berlijnse Muur. Dat barst van de verwijzingen naar het donkere verleden en de huidige vrijheid.

Deze foto met grove korrel en speciale kleuren is gemaakt met een wegwerp camera met Crossbird film.

De afbeelding van deze Trabant die de muur doorbreekt kom je overal in Berlijn tegen op kaartjes en in folders.

Foto met wegwerpcamera met Crossbird film

Foto met wegwerpcamera met Crossbird film

Tussen ’61 en ’89 konden meer dan 5.000 mensen zo naar het Westen vluchten. Ze riskeerden daarbij neergeschoten te worden door Oost-Duitse grenswachten. In totaal werden 171 vluchtelingen doodgeschoten, vele anderen raakten gewond. Een van de meest bekende gevallen was de 18-jarige Peter Fetcher, die in 1962 werd neergeschoten in de neutrale zone tussen de Muur en West-Berlijn en daar doodbloedde. (1)

Foto met wegwerpcamera met Crossbird film

Foto met wegwerpcamera met Crossbird film

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Foto met wegwerp panorama camera

Foto met wegwerp panorama camera

Foto met wegwerpcamera met Crossbird film

Ik hou van wat ‘grain’ in de stem

‘Les goûts et les couleurs, ça ne se discute pas’ maar voor mij mag het van uit de buik komen. De East Side Gallery blijft, ook na het toevoegen van wat ‘filmgrain’ en onwerkelijke kleuren, braaf en voorspelbaar. Voor mij mag er wat meer ‘grain’ in de boodschap. Is kunst die kritiekloos de gevestigde waarden uitdraagt, nog kunst?

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Een bioscoop in vroeger Oost-Berlijn staat helemaal vol met graffiti

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Veel graffiti wordt op de muur gekleefd in plaats van geschilderd.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Spanning door de interactie tussen de verschillende afbeeldingen.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Deze deur vond ik prachtig, wat niet wil zeggen dat ik graag zou hebben dat ze mijn voordeur zo behandelen.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Pijn in de buik-gevoel. Ik stel me voor dat heel veel jongeren zich hiermee identificeren. Velen groeien op in een maatschappij waarin ze zich niet thuisvoelen. De dictatuur van het communisme is vervangen door die van het neoliberalisme.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Deze foto is in de Occupy Biënnale gemaakt en sluit naadloos aan bij de vorige.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Dit werk is naar een foto van Einstein. Ik snap niet waarom hij die gekke hoed opheeft. Als iemand hier wel een betekenis voor heeft, aarzel dan niet die in een opmerking te vermelden.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Ik zal nog eens terug naar de Occupy Biënnale moeten om deze tekst volledig te lezen en onderzoeken welke rechten er weggeknipt worden.

Tacheles is niet meer

Berlijn lijkt een smeltkroes van levenswijzen maar je voelt dat alles verdwijnt wat niet past in de Merkel en Hartz visie.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Op het kruis van een ‘graf’ met miezerig plantje staat ‘Flower Power Forever’. Niets is voor altijd, ook het Tacheles kraakpand niet. Wanneer ik dit schrijf zijn de kunstenaarsateliers waarschijnlijk al verdwenen. Misschien staat het gebouw er ondertussen zelfs niet meer.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Miljoenen toeristen kregen hier een cultuurschok.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

De kunstenaars hadden niet graag dat in hun ateliers gefotografeerd werd. Dat was ook niet nodig, de gangen waren boeiend genoeg.

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Foto met LCA+ No Nukes op op Fuji 200 ISO

Ieder zijn ‘meug’, ik verkies de rauwe graffiti boven de afgeborstelde East Side Gallery en zal Tacheles missen.

Bekijk ook mijn eerste artikel over Berlijn: Oost West Berlijn Best

(1) http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/1.578610

Citytrip: Picknicken in BXL

Picknicken in centrum Brussel, mag dan wel actievoeren heten, het lijkt meer op een dagje uit met de familie. Het prachtige weer maakt er een perfecte foto-uitstap van. Van aan het station tot aan het beursgebouw op de Anspachlaan stap ik door een bruisend autoluw stadsdeel. 

Waar zijn de Waarden gebleven?

Als ik in Antwerpen op de boemel stap, zitten daar al twee baardige mannen met een tulband. Hun vrouwen hebben prachtige gewaden en een van hen heeft een baby. Ik denk dat het Sikhs zijn maar eigenlijk is dat niet belangrijk. Bij een volgende halte stapt een jonge man op, die uit zijn rugzak een drinkbus en een broodje haalt. Hij ziet eruit als een Vlaming, maar eigenlijk is dat niet belangrijk. Een of meer haltes verder stappen twee vrouwen, van een zuiders type op, maar dat is niet belangrijk, met drie ± 12-jarige kinderen. Ik haal mijn rugzakje van de zitplaats naast mij, zodat een van de vrouwen kan gaan zitten. Tot mijn verbazing gaat een van de kinderen daar zitten en de andere twee kinderen nemen de twee nog overblijvende zitplaatsen in.

Kinderen luisteren niet naar de woorden van volwassenen, maar leren uit hun voorbeeld. Ik vraag me af hoe ze op deze manier respect voor hun moeder en vrouwen in het algemeen moeten krijgen.

De twee moeders zijn de enigen in de coupé die geen zitplaats hebben. De Vlaming, maar het kan evengoed een Waal zijn want ik heb hem niet horen spreken, biedt zijn zitplaats aan een van de dames aan. De twee Sikhs staan op en bieden allebei hun zitplaats aan de overblijvende vrouw aan en blijven dan allebei rechtstaan. Er staan dus drie mannen recht om twee vrouwen te kunnen laten zitten.

Zouden die kinderen nu iets leren uit het respect dat die drie mannen, voor die vrouwen tonen? Ik denk erover na maar kom er niet uit.

Het stuk voor de Beurs is met nadarhekken afgezet en overal zie ik families met kinderen.

Ik heb twee camera’s bij. De vierkante foto’s zijn met een plastic camera met plastic lens. (Diana F+) Ze geven geen inferieur beeld van onze realiteit, maar een realistisch beeld van een andere realiteit. Zoals zwart/wit fotografie dat ook doet in vergelijking met kleur.

Vele picknickers worden geïnterviewd en de baby is gefascineerd door de microfoon en tracht door de volwassenen te kopiëren te leren hoe hij die moet vasthouden.

De rechthoekige foto’s zijn met een Lomo LC-A+ net als de vierkante op film genomen.

Op 24 mei riep filosoof Philippe Van Parijs op, de Anspachlaan te bezetten met een picknick. Zijn idee sloeg aan en op 10 juni was de eerste picknick bezetting een feit.

Dit is de rustigste en effectiefste actie die ik heb meegemaakt.

Aan het net hangt een spandoek, aan de ene zijde in ‘t Frans en aan de ander zijde in ‘t Nederlands met: ‘Leven in BXL = Kunnen badmintonnen op de Anspachlaan’. Al jaren is de auto prioritair en komt de leefbaarheid daarnaast. Het is een discussie over ‘waarden’. Steeds meer stedelingen eisen een leefbare stad, een gezonde stad waar de bewoners koning zijn en niet de auto.

Zelf heb ik lekkere broodjes bij en voel me kompleet ontspannen.

Enkele open-VLD-ers voeren campagne. Ze zijn voorstaander van een leefbare stad, 5 grote parkings aan de rand van de stad en met de metro naar het centrum. Indien nodig worden er nieuwe metrolijnen aangelegd. Het klinkt goed. Toch heb ik de hele tijd de indruk dat zijn uitleg goed is, maar zoals de volksmond zegt: “Zijne speculaas deugt niet.”  Is hij ongeloofwaardig of wil ik hem niet geloven. De campagnevoerder geeft een integere indruk, ik geloof hem. Ik ben ervan overtuigd dat hij ook echt een leefbare stad wil. Maar als puntje bij paaltje komt en er moet beslist worden, tellen de daden, niet de woorden.

City-Marketing

Deze picknick is reclame voor Brussel. De sfeer is ontspannen. De burgemeester heeft  toelating gegeven tussen 12:00 en 14:00. De organisatoren vinden dat te kort en hebben aangegeven langer te blijven. Niemand kan zich voorstellen dat de politie tegen dit publiek zou ingrijpen.

Ze grijpen ook niet in en maken van de gelegenheid gebruik om aan politie-marketing te doen. In de wagen zit een kind met een politiepet en enkele fotografen en cameramensen maken er beelden van.

Op de Grote Markt  speelt een band en je kan er gratis aan tafels zitten. Brussel wordt weer een stuk sympathieker.

Om in termen van open VLD te spreken: “Deze zelfstandige ondernemer brengt zijn eigen versie van citymarketing.” Hij speelt en zingt fantastisch. Ik heb op mijn trip naar Brussel, maar van één ding spijt en dat is dat ik niet langer ben blijven luisteren.

Buiten de man hierboven, kom ik nog een vrouw tegen met een bordje: ‘J’ai faim’ en in het station nog een graatmagere vrouw die zogezegd geld nodig heeft om haar ticket naar Antwerpen te betalen. Drie ‘zelfstandige ondernemers’ met hun eigen idee over citymarketing. Ik ben goed gezind. Het is een prachtige dag geweest. Ik spendeer meer aan die ‘zelfstandige ondernemers’ dan aan de reguliere kleinhandel.

Oost West Berlijn Best

Berlijn is een grote stad waar alles lijkt te kunnen. Er is groene ruimte en het verkeer is er merkelijk rustiger dan bij ons. De Berlijners zijn vriendelijk, de porties gul en betaalbaar. Vier dagen rondzwerven door de stad, soms door wijken waar elke cm² bedekt is met graffiti, toch hebben we ons nooit onveilig gevoeld. 

We zijn om 24:00u op de bus gestapt en komen rond 9:00u in Berlijn toe. Onderweg zijn we tegengehouden voor paspoort controle en er wordt een reiziger zonder papieren van de bus gehaald. Degenen die denken dat je zomaar van het ene naar het andere schengenland kan reizen heeft het mis. Op mijn vorige busreis naar Zuid-Frankrijk kwamen de douanen controleren en haalden ze een drugkoerier van de bus. Zowel de Fransen als de Duitsers waren bij de controle correct en rustig.
Voor de foto’s onderweg heb ik 3 analoge-fototoestellen bij. Ik zit in mijn Lomo periode en daarom heb ik een wegwerp panorama camera waarmee bovenstaande foto genomen is, een wegwerp die ik hergebruik en mijn Lomo LC-A+ No Nukes bij. Ik verwacht dat de analoge, amateurachtige beelden bij de sfeer van Berlijn passen.

Openbaar vervoer

Berlijn heeft een goed uitgebouwde metro. Met ‘U’ en ‘S’ lijnen. De U rijdt onder- en de ‘S’ rijdt bovengronds. Zoals te verwachten staan er in het busstation borden, die naar de verschillende lijnen wijzen. We weten dat ons hotel vlak bij een station van lijn U55 ligt en gaan daarom op zoek naar het ‘U’ metrostation. We vinden het logisch dat de pijl naar een trap naar beneden wijst.

In een ongekende stad is het altijd wat zoeken.Maar hier lijkt het mee te vallen. Dat zal de ‘Duitse grundlichkeit’ zijn. Vol vertrouwen gaan we dan ook naar beneden. En komen in een ondergrondse ruimte met pilaren en borden die naar de metro verwijzen.

We zijn ervan overtuigd dat we juist zitten, maar we hebben het mis. Van hier beneden kan je alleen terug naar boven. Het is een soort ondergrondse straat. Een pijl naar beneden, wil zeggen dat je links de hoek moet omslaan.

Af en toe stappen muzikanten op en af. Net zoals bij ons kijkt iedereen dan de andere kant op. Op deze foto staat links beneden een stukje van de middenvinger van mijn linker hand. Is dat voldoende om te bewijzen dat ik in Berlijn was?

Cultuur

Overal in de stad kom je in aanraking met kunst.

In een soort VW-shopping center in Friedrichstraße staat tussen de VW’s een actuele Bugatti die constant gefotografeerd wordt. Daar neem ik dus geen foto van. Op -1 loopt een tentoonstelling met als thema ‘Diva und Heldin’.

Een beetje verder staat dit kunstwerk gemaakt van autowrakken (denk ik) tussen de roltrappen.

De Berlijnse Lomoshop is de tweede grootste van de wereld. Ik neem er deze dubbel opname van de vitrine en een stuk Lomowall. Eigenlijk ben ik er nog altijd niet uit of ik Lomografie kunst of kitsch vind. Ik vind het in elk geval plezant.

Kitsch

Het Oost-Duitse verleden wordt dik in de verf gezet. Zelfgenoegzaam wijst men erop hoeveel beter het nu is. Het Oost-Duitse verleden is koopwaar.

Op het vroeger Checkpoint Charley hebben ze een kiosk nagebouwd waar je je kan laten fotograferen met een man met Amerikaans en/of Russisch uniform. Je kan ook je (nep) paspoort laten afstempelen met Oost-blok stempels.

Heel de bedoening heeft een hoog kitsch gehalte.

100m verder staan de Trabants klaar voor een Trabant safari door Berlijn

En komen er constant bussen aangereden voor een bezoek aan een stukje muur en  Checkpoint Charley. Toerisme op zijn best.

Het is goedkoop wat lacherig te doen bij het zien van zo’n TV en zo’n staanlamp. Maar zo zagen die zaken er in het Westen in de 50- en 60-ties ook uit. Wat verder staat, om nog maar eens onze superioriteit te bewijzen, een bureau met een bakelieten telefoon en een schrijfmachine. Maar de muur was al lang gevallen als hier de politie de PV’s nog met twee vingers op schrijfmachines tikte.

Respect

Het is zinloos de geschiedenis zwart-wit voor te stellen met goeden aan de ene en slechten aan de andere kant.

De spoetnik op Cafe Moskou op de Karl Marx Allee herinnert eraan dat de technologie misschien minder verfijnd was, maar dat ze wel werkte. De Russen hebben dan wel de wedloop naar de maan verloren, op ruimtevaart gebied stonden ze hun mannetje.

De ingang is versierd met een prachtige mozaïek. Terwijl ik de foto’s neem, komt een goed geklede wat oudere dame langs die zegt: “Mooi he, het is nu gerestaureerd maar je mag er niet meer in. Het is verkocht aan een of andere bedrijvengroep.”

Alle panorama foto’s zijn met een wegwerp genomen, alle andere met mijn lomo LC-A+ No Nukes.

Bekijk ook deel twee: Berlin Graffiti

Dick Tracy en de Lomo Sprocket Rocket

Het verschil tussen wegwerp-panorama-fototoestellen en dinosaurussen is dat de eerste nog net niet zijn uitgestorven. Ik ken nog één leverancier die ze op voorraad heeft. Als je panorama foto’s wil maken met een toestel waarbij je zelf de filmen kan veranderen, dan is er de Lomo Sprocket Rocket. Deze panorama camera legt zijn brede kijk op de werkelijkheid vast op 33x71mm negatieven Hij belicht bijna de volledige hoogte van de film t.e.m. de perforaties.

.

Het was geen liefde op het eerste gezicht. Eigenlijk vond ik de Sprocket Rocket lelijk. Eerst nadat ik de camera een tijdje in mijn handen had, begon ik hem te appreciëren . Goesting is koop, in bakeliet zou hij perfect zijn, dacht ik. Dan lees ik in het bijgeleverde boekje dat de vorm geïnspireerd is op de Dick Tracy candid camera van 1947.

De naam Sprocket Rocket wijst naar de perforaties die je tijdens de opnamen mee kan belichten.
Op het stukje Grote Markt van Antwerpen zie je hoe breed de Lomo fotografeert.

Lomo gouden regel #5:
Schiet je onderwerpen van heel dichtbij

Je heb 2 instellingen voor de afstand. Van 0,6m tot 1m en van 1m tot oneindig. 60cm lijkt dicht genoeg om te fotograferen. Bovenstaande foto toont hoe breed deze Lomo op de minimum afstand fotografeert. Het had best wat dichterbij gemogen.

Voor het diafragma heb je de keuze tussen f:16 en f:10,8. Deze foto is op f:10,8 en is wat onderbelicht. F:8 was beter geweest, maar die instelling is er niet en beperkingen stimuleren de creativiteit.

Het Belastingsfestival

De jaarlijkse karwei van het invullen van de belastingbrieven, zijn de meeste mensen liever kwijt dan rijk. Velen wachten dan ook tot de laatste dag en dan is het te laat om de brief nog met de post te versturen. Ze steken hem die dag zelf in de bus van de belastingsdienst. De laatste jaren komen muzikanten de mensen een hart onder de riem steken. Belastingen betalen is positief, het ondersteunt de welvaartsstaat. Of het betalen van belastingen eerlijk verdeeld is, valt buiten de scoop van dit artikel.

Martinus Wolf aan de piano
Op beide camera’s kan je, zonder de film door te draaien, zoveel maal afdrukken als je wil. Voor de foto van de pianist heb ik 15x afgedrukt. Zo leg ik de beweging vast.

Het was te donker om normaal te fotograferen. De Sprocket Rocket fotografeert op 1/100sec of B (=de lens blijft openstaan zolang je de ontspanknop indrukt) Op f:11 had ik 1/6s moeten belichten en dat komt overeen met ±15x 1/100s.

Ik heb 15 verschillende personen boven elkaar gefotografeerd terwijl ze hun aangifte in de bus staken.

Het is een komen en gaan van mensen, sommigen blijven wat rondhangen.

Zelfde techniek als de 2 vorige foto’s

In de voorgrond Miss Rectangle

Een flits bovenop de camera bevriest de beweging.

In de voorgrond Inneke23

Deze foto had een andere betekenis gekregen als de filmperforatie het oog van de zingende gitariste bedekt had. Een beetje (on)geluk hoort bij de Lomograaf.

Het duo Inneke23 en Miss Rectangle
Op een film van 36 opnamen passen 18 van deze panorama foto’s. Dat lijkt minder dan het is. Ik was zó benieuwd naar de resultaten van mijn eerste film dat ik nog een half dozijn testopnamen heb genomen om hem vol te krijgen.
Met de foto’s van het belastingsfestival heb ik getracht een originele kijk op het gebeuren te geven. Vinden jullie dat zoiets past in de journalistiek of niet?

Na New York, Parijs, Amsterdam, … opent Lomo een winkel in Antwerpen

‘Lomography Gallery Stores’ vind je in Rio De Janeiro, São Paulo, Toronto, Beijing, Guangzhou, Shanghai, Hongkong, Paris, Berlin, Cologne, Milan, Tokyo, Seoul, Singapore, Amsterdam, Madrid, Barcelona, Bangkok, Istanbul, Tapei, Taichung, London, Manchester, Austin, Los Angeles, New York, Santa Monica, San Francisco. Donderdag 21 juni 2012 om 20:00h is het de Grand Opening van de Lomography Gallery Store Antwerpen.

Dubbel opname van de vitrine van de Berlijnse winkel en de Lomowall in de winkel.

Voor Lomografen is de opening van een Gallery Store goed nieuws, vergelijkbaar met de opening van een Apple store voor Apple fanaten. Ik ben me zeer goed bewust dat ik hier reclame maak voor een bedrijf, voor een multinational dan nog wel. Dat is niet mijn gewoonte. Het zijn niet zozeer de Lomotoestellen die me aanspreken, maar de filosofie die erachter steekt.

Low Fidelity en Low Technology

Camera fabrikanten slaan ons dagelijks om de oren met steeds weer hogere resoluties en megapixels. Je kan schijnbaar alleen met de allerlaatste technologieën goede foto’s maken.

Graffiti met Lomo LCA+

Is bij deze foto de scherpte essentieel of de inhoud? Is het erg dat het beeld naar de hoeken donkerder wordt? Een goede Lomograaf maakt van Low-tech en LoFi zijn sterke punten.

Met Lomo LCA+ in het MAS, het is er erg donker, na 20 tellen belichten heb ik de sluiter gesloten.

Als je deze zaal in het MAS nooit bezocht hebt, heb je geen idee van wat je ziet. Maar dat hoeft ook niet.
Experimenteren is Lomo-belangrijk. Digitaal zou je in deze omstandigheden op +50.000 ISO fotograferen en de opname onmiddellijk op het schermpje controleren. Valt het resultaat tegen dan stuur je bij. Lomografen fotograferen analoog en zien het resultaat eerst nadat de opnamen ontwikkeld zijn. De onzekerheid over het resultaat maakt Lomografie extra spannend.

Een detail uit de Lomowall van de Berlijnse Gallery Store.

Ook in Antwerpen komt er een Lomowall en ik weet al dat er ook minstens één foto van mij wordt gebruikt. Ik vind zo’n Lomomuur een tof concept. De individuele foto is niet belangrijk. Het geheel is waardevoller dan de som van de aparte foto’s.

Analoog is cool

De laatste jaren krijg ik regelmatig, een beetje smalend, de opmerking: “Hé, fotografeer jij ‘nog’ analoog?”

De laatste tijd hoor ik van jongeren: “Hé, jou camera, Cool.”

Voor wie meer wil weten over de opening klikt op: Grand Opening Lomography Gallery Store Antwerpen

World Press Photo 2012 op Fotofestival Knokke-Heist

Het concept van het ‘Fotofestival Knokke-Heist’ is vernieuwd. Foto’s zijn in open-lucht en op drie binnenlocaties te bewonderen. Alle tentoonstellingen zowel binnen als buiten zijn gratis. World Press Photo, wereldwijd een van de toptentoonstellingen, is er ook dit jaar weer bij. Knokke is de enige plek in België waar je de foto’s kan bekijken.

Foto’s van Corey Arnold (USA) uit de reeks ‘Fish Work: Bering Sea’

Deze reeks is hier, vlak bij de zee, helemaal op haar plaats. De foto’s komen hier veel beter tot hun recht dan in een museum. Kunstfotografie op zich interesseert me meestal maar matig. Documentaire reeksen zoals deze vind ik top. Daarvoor en voor de World Press Photo kom ik naar het Fotofestival.

Carly Diaz van World Press Photo vertelt over de winnende foto van Samuel Aranda. Fatima al-Qaws en haar zoon Zayed zijn beiden blij en fier dat deze foto van hen, over hun revolutie, de eerste prijs gewonnen heeft.

Later had ik nog een korte babbel met haar. Ik zei dat het me opviel dat de foto’s dit jaar artistieker waren. Ze antwoordde dat de fotojournalisten aan langere projecten werken waardoor hun werk meer diepgang krijgt.

De opstelling van de World Press Photo tentoonstelling is bijzonder geslaagd en kan tot 12 juni bekeken worden.

World Press Photo van 2011

© Samuel Aranda, Spanje, voor de New York Times

Fatima al-Qaws wiegt haar zoon Zayed (18), die aan de gevolgen van traangas lijdt nadat hij heeft meegedaan aan een straatbetoging in Sanaa in Jemen op 15 oktober. De aanhoudende protesten tegen het 33 jaar oude regime van de autoritaire president Ali Abdullah Saleh escaleerden deze dag. Getuigen verklaarden dat duizenden betogers via de belangrijke verkeersader Zubairy Street opmarcheerden en werden beschoten toen ze bij een controlepost van de regering vlak bij het ministerie van Buitenlandse Zaken kwamen. Sommige demonstranten trokken zich terug, maar anderen hielden vol en werden opnieuw beschoten. Er vielen minstens 12 doden en 30 mensen raakten gewond. Mevrouw al-Qaws – die zelf ook bij het verzet tegen het regime was betrokken – vond haar zoon terug na een tweede zoektocht tussen gewonden in een moskee, die tijdelijk als veldhospitaal was ingericht. Zayed lag na het incident twee dagen in coma. Hij liep nog twee keer verwondingen op tijdens latere demonstraties. Op 23 november vluchtte president Saleh naar Saoedi-Arabië, waar hij zijn handtekening zette onder een machtsoverdracht aan zijn vicepresident Abdurabu Mansur Hadi. Salehs bewind eindigde formeel toen Hadi na verkiezingen op 25 februari 2012 als president werd beëdigd.

De World Press Photo 2011 is gekozen uit +100000 beelden. Ondanks dat Zayed niet dood is zien velen er een verwijzing in naar de piëta van Michelangelo. Zo bekeken legt ze een link tussen onze westerse cultuur en de islam. Volgens mij hoef je het zo ver niet te zoeken en is het de moederliefde die de foto haar universele aantrekkingskracht geeft. Zo voelen we dat het om gewone mensen gaat en komt het verhaal een heel stuk dichter bij ons bed.

2e prijs Spot News Stories

© Niclas Hammerström, Zweden voor Aftonbladet

Op 22 juli schoot Anders Behring Breivik (32) 69 mensen dood op het eilandje Utøya, 40 kilometer ten noordwesten van Oslo in Noorwegen. De schietpartij was de tweede akte van een dubbele aanval; de eerste was een autobomexplosie in de regeringswijk van de hoofdstad, waarbij acht doden vielen en 192 mensen gewond raakten. De gebeurtenissen op Utøya vonden nog geen twee uur later plaats. Op het eiland werd jaarlijks een zomerkamp georganiseerd door de jongerenafdeling van de Noorse Arbeiderspartij. Breivik verkreeg toegang door zich voor te doen als een politieagent die wegens de aanslag in Oslo voor een routinecontrole langskwam. Hij opende lukraak het vuur, doodde en verwondde mensen over het hele eiland, en schoot op hen die in het water sprongen in een poging om te ontkomen. De lokale politie had geen helikopter waarmee groepen agenten konden worden vervoerd, en ook was er geen geschikte boot voorhanden om naar het eiland te varen. Toen de antiterreureenheden uit Oslo arriveerden, werden ze uiteindelijk op privéboten naar Utøya vervoerd. Ze arriveerden er één uur nadat het eerste schot was gelost. Breivik werd aangehouden en van beide terreurdaden beschuldigd. Breivik heeft bekend dat hij de bomaanslag en de schietpartij ten uitvoer heeft gebracht. Hij was een paar jaar bezig geweest met de voorbereidingen en had een manifest verspreid, waarin hij zijn extremistische opvattingen uiteenzette.

Vorig jaar waren de beelden zeer hard. In de reeks van Niclas Hammerström over Utøya, zitten ook heel harde beelden. Er zijn verschillende manieren om een verhaal te vertellen en deze ‘zachtere’ foto vertelt het verhaal door het niet te tonen. Als je de kleren op de oever ziet liggen dan wordt de paniek van dat ogenblik voelbaar.

1e prijs Daily Life Singles

© Damir Sagolj, Bosnie Herzegovina, Reuters

Een portret van Noord-Korea’s grondlegger Kim Il-sung siert een gebouw in de hoofdstad Pyongyang. Hij stond bekend als de ‘Grote Leider’ en werd in 1994 door zijn zoon Kim Jong-il opgevolgd. Voor zijn dood op 17 december heeft Kim Jong-il zijn jongste zoon Kim Jong-un (27 of 28 jaar oud) als zijn erfgenaam aangewezen.

Dit is ook een foto die veel meer zegt dan ze toont. Nergens, in geen enkel gebouw brandt licht. Kim Il-sung (‘s portret) is hier het enige licht.

1e prijs Portret Singles

© Laerke Posselt, Denemarken voor Politiken

Actrice Mellica Mehraban is geboren in Iran en opgegroeid in Denemarken. Ze speelt een hoofdrol in de Iraanse spionagethriller ‘Fox Hunting’, die in mei zijn Deense première beleefde tijdens een Iraans filmfestival in Kopenhagen. De rol was voor haar een uitdaging, omdat ze haar Farsi moest ophalen en tegelijk moest leren hoe ze op het scherm liefde kon uitbeelden zonder dat ze dat tegen de betreffende man kon zeggen of hem mocht aanraken. Ook moest Mehraban zich erin schikken dat ze de slechterik speelde in een antiwesters georiënteerde film.

Fotojournalistiek gaat over het tonen van de waarheid. De wereld rondom ons is in kleur. De technische informatie vermeldt dat deze foto met een Canon EOS 5D Mark II genomen is, in kleur dus. Het is niet de enige zwart-wit foto die in de prijzen valt. Soms is kleur als ruis die het verhaal ontkracht.

2e prijs Sports Stories

© Adam Pretty, Australie, Getty Images

Duikers oefenen op de tweede dag van het kampioenschap. De 14de Wereldkampioenschappen Zwemsporten vonden plaats in juli in de Chinese stad Shanghai.

Drie duikers hangen in lucht en drie staan klaar om te springen. De fotograaf heeft op het juiste moment afgedrukt. Zo één foto maken lijkt een gelukstreffer. De andere foto’s uit de reeks bewijzen Adam Pretty’s kwaliteit, hij slaagt erin zwemmen, ook voor niet sportliefhebbers, origineel en boeiend weer te geven.

2e Prijs Sports Singles

© Ray McManus, Ireland, Sportsfile

Scrumhalf Conor Crowley van Blackrock College raapt de bal op na een ruck tijdens de wedstrijd die op 5 februari ondanks een fikse regenbui werd gehouden in het thuisstadion Anglesea Road van de tegenstander Old Belvedere. Beide Ierse rugbyclubs zijn gevestigd in Dublin en komen in de Division 1A All-Ireland League uit. Ze zijn oorspronkelijk opgericht als teams van oud-leerlingen van de twee scholen van de stad, maar staan nu open voor iedereen. Old Belvedere won de match met 10-9 en werd later ligakampioen.

1e Prijs Daily Life Singles

© Alejandro Kirchuk, Argentina

Marcos en Monica waren 65 jaar getrouwd en woonden de meeste tijd in hetzelfde appartement in Buenos Aires. In 2007 werd bij Monica (84) alzheimer vastgesteld. Door haar verzorging op zich te nemen moest Marcos het hoofd bieden aan de emotionele en fysieke belasting van de rol van thuisverzorger. In de latere fase van haar ziekte moest Marcos Monica voeden. Hij pureerde haar maaltijden, omdat ze niet meer kon kauwen. In haar laatste levensjaar was Monica bedlegerig, zodat Marcos drie keer per dag luiers moest verwisselen en de wijkverpleegkundige moest helpen met het behandelen van doorligwonden – bezigheden die bijna heel zijn dag in beslag namen. Monica herkende hem nog nauwelijks, maar met liefkozingen en knuffelen wist hij soms een gevoel van verbondenheid bij haar op te roepen, zelfs al was het maar even. Marcos was vastbesloten zijn vrouw thuis te verzorgen. “Vertel me waar ze beter terecht kan”, zei hij. “Ik behandel haar als een prinses, hier heeft ze alles.” Monica overleed in juli 2011.

Veel foto’s zijn ver van ons bed genomen. Met alzheimer krijgt iedereen meer en meer te maken. Dit kon een foto zijn van je ouders, of oom en tante of van jezelf.

2e Prijs People in the News Singles

© Tomasz Lazar, Poland

Een arrestante wordt weggeleid tijdens een protestbetoging tegen het stop-and-frisk-beleid van de politie op 21 oktober in Harlem, New York. ‘Stop-en-fouilleer’ verwijst naar de praktijk van de New Yorkse politie om passanten aan te houden en soms ook te fouilleren terwijl ze niet per se van een misdaad worden verdacht. Volgens de hoofdcommissaris en de burgemeester heeft dit geleid tot een flinke daling van het aantal misdaden. Tegenstanders menen dat vooral de lage inkomensgroepen en niet-blanken de dupe zijn. In oktober kregen de protestbetogingen steun van de Occupy Wall Street-beweging (OWS). Talrijke OWS’ers vonden hun weg naar Harlem vanuit downtown Manhattan, waar ze hadden geprotesteerd tegen de hebzucht van het bedrijfsleven, de sociale ongelijkheid en de volgens hen onredelijke invloed van banken en multinationals op het democratische proces.

Deze foto is heel herkenbaar. Bij ons worden GAS-boetes opgelegd om protest te onderdrukken en zijn ook de lage inkomensgroepen hiervan de dupe.

Maak er een dage uit van, tot 16/6/2012 kan je de foto’s op Fotofestival Knokke-Heist bekijken. Lukt dat niet bezoek dan de World Press Photo site of koop het World Press Photo 2012 fotoboek of download de World Press Photo iPad app.